Ubuntu Uzak Masaüstü (GUI)

Ubuntu Server varsayılan olarak grafiksel bir arayüz içermez. Ancak bir grafiksel arayüz kurabilir ve VNC veya RDP kullanarak uzaktan bağlanabilirsiniz. Bu kılavuz her iki yöntemi de kapsamaktadır.

Gerekenler

• Ubuntu sunucusu (20.04 / 22.04 / 24.04)
• Root veya sudo erişimi
• Bağlantı kurmak için bir istemci bilgisayar (Windows veya macOS)

Masaüstü ortamını kurma

Paket listesini güncelleyin:

apt update && apt upgrade -y

Minimal GNOME masaüstünü kurun:

apt install ubuntu-desktop-minimal -y

apt install xfce4 xfce4-goodies -y

Kurulum tamamlandıktan sonra varsayılan önyükleme hedefini grafiksel moda ayarlayın ve sunucuyu yeniden başlatın:

systemctl set-default graphical.target
reboot

Seçenek 1. VNC ile bağlanma

VNC (Virtual Network Computing), masaüstünü uzaktan görüntülemenize ve kontrol etmenize olanak tanır. Bu bölümde TigerVNC kullanılmaktadır.

TigerVNC sunucusunu kurma

apt install tigervnc-standalone-server tigervnc-common -y

VNC kullanıcısı oluşturma

VNC'yi root olmayan bir kullanıcıyla çalıştırın. Henüz böyle bir kullanıcı yoksa oluşturun:

adduser vncuser

Bu kullanıcıya geçin:

su - vncuser

VNC parolası belirleme

vncpasswd

Bir parola girin ve onaylayın. "Would you like to enter a view-only password?" sorulduğunda n girin.

VNC oturumunu yapılandırma

Yapılandırma dizinini ve başlangıç dosyasını oluşturun:

mkdir -p ~/.vnc
nano ~/.vnc/xstartup

Aşağıdakileri yapıştırın:

#!/bin/bash
export XDG_SESSION_TYPE=x11
export GNOME_SHELL_SESSION_MODE=ubuntu
unset DBUS_SESSION_BUS_ADDRESS
unset XDG_RUNTIME_DIR
exec dbus-launch --exit-with-session gnome-session --session=ubuntu

Dosyayı çalıştırılabilir hale getirin:

chmod +x ~/.vnc/xstartup

VNC sunucusunu başlatma

vncserver :1 -geometry 1920x1080 -depth 24

Bu komut :1 ekranında (5901 bağlantı noktası) bir VNC oturumu başlatır. :2 ekranı 5902 bağlantı noktasını, vb. kullanır.

Sunucuyu durdurmak için:

vncserver -kill :1

Güvenlik duvarı bağlantı noktasını açma

ufw allow 5901/tcp

Windows üzerinden bağlanma

TightVNC veya RealVNC Viewer'ı indirin ve kurun.

İstemciyi açın ve şunu girin: your-server-ip:5901

[IMAGE: vnc-connect-address.png — sunucu adresinin girildiği RealVNC Viewer]

İstendiğinde VNC parolasını girin. Bağlantı kurulduğunda uzak masaüstünü göreceksiniz:

[IMAGE: vnc-xfce-desktop.png — VNC üzerinden görüntülenen uzak masaüstü]

macOS üzerinden bağlanma

macOS yerleşik bir VNC istemcisi içerir. Finder'ı açın, Cmd+K tuşlarına basın ve şunu girin:

vnc://your-server-ip:5901

İstendiğinde parolayı girin.

Seçenek 2. RDP ile bağlanma

RDP (Remote Desktop Protocol), Windows Uzak Masaüstü tarafından kullanılan standart protokoldür. Ubuntu'da xrdp paketi tarafından sağlanır.

Wayland'ı devre dışı bırakma

xrdp bir Xorg arka ucuna ihtiyaç duyar. GDM yapılandırma dosyasını açın:

nano /etc/gdm3/custom.conf

#WaylandEnable=false satırını bulun, yorum işaretini kaldırın ve dosyayı kaydedin:

WaylandEnable=false

xrdp kurulumu

apt install xrdp -y

Hizmeti etkinleştirin ve başlatın:

systemctl enable --now xrdp

xrdp kullanıcısını ssl-cert grubuna ekleme

adduser xrdp ssl-cert

Oturum başlangıç dosyasını yapılandırma

/etc/xrdp/startwm.sh dosyasını açın ve aşağıdaki satırları son exec satırından önce ekleyin:

export XDG_SESSION_TYPE=x11
export GNOME_SHELL_SESSION_MODE=ubuntu
unset DBUS_SESSION_BUS_ADDRESS
unset XDG_RUNTIME_DIR

Güvenlik duvarı bağlantı noktasını açma

ufw allow 3389/tcp

xrdp'yi yeniden başlatma

systemctl restart xrdp

Windows üzerinden bağlanma

Win+R tuşlarına basın, mstsc yazın ve Enter'a basın. Sunucunuzun IP adresini girin ve Bağlan'a tıklayın.

[IMAGE: mstsc-connection-dialog.png — sunucu adresinin girildiği Uzak Masaüstü Bağlantısı]

xrdp giriş ekranında oturum olarak Xorg'u seçili bırakın ve Ubuntu kullanıcı adınızı ve parolanızı girin:

[IMAGE: xrdp-login.png — xrdp giriş ekranı]

Giriş yaptıktan sonra uzak masaüstü görüntülenir:

[IMAGE: rdp-xfce-desktop.png — RDP üzerinden görüntülenen uzak masaüstü]

macOS üzerinden bağlanma

App Store'dan Microsoft Remote Desktop'ı kurun.

Add PC'ye tıklayın ve sunucunuzun IP adresini girin.

Ubuntu kullanıcı adınız ve parolanızla giriş yapın.

Karşılaştırma: VNC ve RDP

	VNC	RDP
Protokol	Açık standart	Microsoft (xrdp üzerinden açık kaynak uygulaması)
Windows istemcisi	Üçüncü taraf yazılım gerekir	Yerleşik (mstsc)
macOS istemcisi	Yerleşik (Finder)	Microsoft Remote Desktop (App Store)
Şifreleme	Varsayılan olarak yok (SSH tüneli kullanın)	TLS (xrdp tarafından yönetilir)
Performans	Orta	Genellikle daha akıcı
Çok kullanıcılı destek	Sınırlı	Daha iyi

Sorun giderme

RDP girişinden sonra siyah ekran — gerekli ortam değişkenlerinin yukarıda açıklandığı şekilde /etc/xrdp/startwm.sh dosyasına eklendiğinden ve Wayland'ın /etc/gdm3/custom.conf dosyasında devre dışı bırakıldığından emin olun. Ardından xrdp'yi yeniden başlatın: systemctl restart xrdp

VNC bağlantısı reddedildi — VNC sunucusunun çalıştığını kontrol edin: vncserver -list. 5901 bağlantı noktasının güvenlik duvarında açık olduğundan emin olun.

VNC oturumu başlatılamıyor — oturumu sonlandırın ve kilit dosyalarını temizleyin, ardından yeniden başlatın:

vncserver -kill :1
rm -f ~/.vnc/*.log ~/.vnc/*.pid
vncserver :1

xrdp'de parola girildikten sonra bağlantı kesiliyor veya gri ekran görüntüleniyor — kullanıcı için ~/.xsessionrc dosyasını oluşturun veya düzenleyin ve aşağıdakini ekleyin:

export XDG_SESSION_TYPE=x11

Ayrıca kullanıcının aynı anda yerel bir masaüstü oturumunda oturum açmadığından emin olun — xrdp üzerinden bağlanmadan önce yerel oturumdan çıkış yapın.

xrdp kimlik doğrulama hatası — VNC parolası yerine geçerli bir Ubuntu sistem kullanıcısı ve parolasıyla giriş yaptığınızdan emin olun.

xrdp bağlanıyor ancak hemen bağlantıyı kesiyor — her iki hizmetin durumunu kontrol edin:

systemctl status xrdp
systemctl status xrdp-sesman

GNOME VNC üzerinden başlatılamıyor — Ubuntu 24.04'te xorg paketini ayrıca kurmanız gerekebilir: apt install xorg -y