Windows Server Yedekleme kullanarak sistemi geri yükleme

Windows Server Backup (WSB) iki farklı geri yükleme senaryosunu destekler. Tek tek dosyalar, klasörler, bölümler ve sistem durumu, çalışan işletim sisteminden Windows Server Backup grafik arayüzü kullanılarak geri yüklenebilir. Çalışan işletim sisteminin tamamen değiştirilmesini gerektiren bare-metal geri yükleme ise etkin Windows kurulumundan değil, Windows Kurtarma Ortamı (WinRE) üzerinden gerçekleştirilir.

Bu makale Windows Server 2016, 2019, 2022 ve 2025 için geçerlidir. İşlem tüm sürümlerde aynıdır; yalnızca WinRE ekranlarındaki bazı görsel öğeler farklılık gösterebilir.

Ağ depolamasındaki yedekten tam sistem geri yükleme

Aşağıda, bir ağ paylaşımında (örneğin INTROSERV Cloud Storage veya herhangi bir SMB paylaşımı) depolanan yedekten tüm sistemin geri yüklenmesi açıklanmaktadır.

WinRE'ye önyükleme

1. IP-KVM üzerinden sunucu konsoluna bağlanın.

2. Windows Server kurulum ISO görüntüsünü sanal medya olarak bağlayın ve sunucuyu bu medyadan başlatın.

3. İlk yükleyici ekranında dili ve klavye düzenini seçin, ardından Next düğmesine tıklayın.

4. Repair your computer seçeneğine tıklayın.

5. Troubleshoot seçeneğini belirleyin.

Bu menüde Komut İstemi, ağı başlatmak ve yedekleme paylaşımını bağlamak için kullanılır. Yedekleme yerel bir diskte depolanıyorsa aşağıdaki "Yerel diskteki yedekten tam sistem geri yükleme" bölümüne geçin.

Ağ bağlantısını kontrol etme

Troubleshoot menüsünden Komut İstemi'ni açın ve ağ yığını dahil olmak üzere WinPE hizmetlerini başlatın:

wpeinit

wpeinit tamamlandıktan sonra ipconfig herhangi bir IPv4 adresi göstermiyorsa DHCP kiralamasını zorla yenileyin:

ipconfig /renew

Sunucunun ağa erişebildiğini doğrulayın. Varsayılan ağ geçidine ping gönderin; veri merkezi ortamlarında genel internete giden ICMP ve DNS çözümlemesi sıklıkla engellenebilir:

ping <gateway_ip>

Veri merkezi ağ yapılandırmasını DHCP üzerinden sağlıyorsa ağ geçidine ping genellikle hemen başarılı olur ve sonraki adım (ağın manuel olarak yapılandırılması) atlanabilir. Ping başarısız olursa arayüzü manuel olarak yapılandırın.

Ağın manuel olarak yapılandırılması

Kullanılabilir ağ arayüzlerini listeleyin ve Connected ve Enabled durumunda olan arayüzü belirleyin:

netsh interface show interface

Sunucunun ağ parametrelerini (ana IP adresi, alt ağ maskesi ve ağ geçidi) hosting sağlayıcısından aldığınız sipariş bilgilerinden öğrenin. Örnek değerleri gerçek değerlerle değiştirerek bunları bağlı arayüze uygulayın:

netsh interface ip set address name="Ethernet" static 192.0.2.10 
255.255.255.0 192.0.2.1

Parametreler şu sırayla belirtilir: önceki adımdaki arayüz adı, sunucunun IP adresi, alt ağ maskesi ve varsayılan ağ geçidi.

Bir DNS sunucusu belirleyin:

netsh interface ip set dnsserver "Ethernet" static 8.8.8.8

Yedekleme sunucusuna bağlantıyı doğrulayın:

ping backup.example.com

Yedekleme paylaşımını bağlama

Yedeklemeyi içeren ağ paylaşımını Z: sürücüsü olarak bağlayın ve adres ile kullanıcı adını gerçek değerlerle değiştirin:

net use z: \\backup.example.com\share /user:backupuser 
/persistent:no

WinRE'de /user: bağımsız değişkeninin kullanılması önerilir; çünkü mevcut hesap bağlamı normal oturum açmış kullanıcıdan farklıdır ve paylaşım kimlik bilgilerinin genellikle açıkça belirtilmesi gerekir. /persistent:no seçeneği eşlemeyi yalnızca mevcut WinRE oturumu için geçerli tutar. İstendiğinde paylaşım parolasını girin. Bağlantı başarılı olduğunda bir onay mesajı görüntülenir.

Devam etmeden önce yedekleme dosyalarının görünür olduğunu doğrulayın:

dir z:

Dizin listesinde Windows Server Backup tarafından oluşturulan WindowsImageBackup klasörü bulunmalıdır. Liste boşsa yanlış paylaşım bağlanmış olabilir veya kimlik bilgilerinin okuma izni olmayabilir.

Geri yüklemeyi başlatmadan önce WinRE'nin hedef diskleri gördüğünü doğrulayın. diskpart'ı açın ve diskleri ve birimleri listeleyin:

diskpart
list disk
list volume
exit

Yerel diskler burada görünmüyorsa denetleyici için depolama sürücüsü WinRE'ye yüklenmemiştir. Devam etmeden önce yukarıdaki sürücülerle ilgili nota bakın.

Kullanılabilir yedeklemeleri listeleme

Geri yükleme işleminden önce paylaşımda bulunan kullanılabilir yedekleme sürümlerini listeleyin:

wbadmin get versions -backupTarget:\\backup.example.com\share

Çıktı, hedefte bulunan tüm yedeklemeleri ve her biri için bir Version tanımlayıcısını listeler. Geri yüklenecek yedeklemenin tanımlayıcısını wbadmin get versions tarafından gösterildiği şekliyle aynen kopyalayın. Biçim bölgesel ayarlara bağlıdır (örneğin ABD sisteminde 08/09/2023-20:10 veya günün önce belirtildiği sistemlerde 09.08.2023-20:10) ve bu değer sonraki komuta olduğu gibi aktarılmalıdır.

Geri yükleme işlemini gerçekleştirme

İki seçenek vardır.

Seçenek A. Tüm birimleri geri yükleyin ve disk düzenini yeniden oluşturun:

wbadmin start sysrecovery -version:<version_identifier> 
-backupTarget:\\backup.example.com\share -machine:<server_name> 
-restoreAllVolumes -recreateDisks

Parametrelerin anlamları şöyledir: -version geri yüklenecek yedeklemeyi belirtir (wbadmin get versions çıktısındaki Version tanımlayıcısını kullanın); -backupTarget yedeklemenin depolandığı paylaşımı belirtir; -machine, paylaşımda birden fazla makineye ait yedeklemeler bulunuyorsa kaynak sunucuyu seçer (bu değer, wbadmin get versions çıktısında her girişin yanında gösterilen orijinal bilgisayar adıdır); -restoreAllVolumes yalnızca sistem birimini değil, yedeklemeye dahil edilen tüm birimleri geri yükler; -recreateDisks veri yazılmadan önce bölüm düzenini yedekten yeniden oluşturur.

Seçenek B. Yalnızca sistem birimini geri yükleyin ve diğer birimleri ve bölüm düzenini değiştirmeyin:

wbadmin start sysrecovery -version:<version_identifier> 
-backupTarget:\\backup.example.com\share -machine:<server_name>

Çoğu durumda bu daha güvenli seçenektir: yedeklemeye dahil edilen sistem birimleri geri yüklenirken aynı sunucudaki veri bölümleri mevcut içeriklerini korur. EFI System Partition veya System Reserved gibi önyüklemeyle ilgili bölümler de yedeklemeye dahil edilmişse yeniden yazılabilir.

Komut onay isteyecek ve ardından geri yükleme işlemini başlatacaktır. İşlem tamamlandığında sunucu geri yüklenen sistemle yeniden başlatılır.

Yerel diskteki yedekten tam sistem geri yükleme

Yedekleme görüntüsü sunucunun kendi disklerinden birinde bulunuyorsa (ağ paylaşımında değil), geri yükleme komut satırı yerine WinRE sihirbazı kullanılarak gerçekleştirilir.

1. WinRE Troubleshoot menüsünde System Image Recovery seçeneğini belirleyin.

2. Sihirbaz, sistem görüntüsü yedeklemelerini bulmak için yerel diskleri tarar. Varsayılan olarak en son görüntü sunulur. Farklı bir görüntü seçmek için Select a system image seçeneğini belirleyin ve listeden görüntüyü seçin.

3. Ek seçenekler ekranında Format and repartition disks seçeneğinin etkinleştirilip etkinleştirilmeyeceğine karar verin. Bu seçenek etkinleştirildiğinde sihirbaz hedef disklerdeki bölüm düzenini yedeklemeyle eşleşecek şekilde yeniden oluşturur ve mevcut verileri siler. Devre dışı bırakıldığında geri yükleme esas olarak işletim sistemi birimlerini etkiler (yedeklemeye dahil edilmişse EFI System Partition gibi önyüklemeyle ilgili bölümler dahil) ve diğer veri birimleri korunur. Exclude disks düğmesi belirli diskleri yeniden biçimlendirme işleminden hariç tutmak için kullanılabilir.

4. Bir sonraki ekranda etkilenecek diskleri ve bölümleri onaylayın.

5. Finish düğmesine tıklayın ve geri yükleme tamamlanana kadar bekleyin. İşlem tamamlandığında sunucu geri yüklenen sistemle yeniden başlatılır.

Tek tek dosyaları, klasörleri veya sistem durumunu geri yükleme

İşletim sistemi çalışmaya devam ediyorsa tek tek öğeler WinRE'ye geçmeden Windows Server Backup grafik arayüzü üzerinden geri yüklenebilir.

1. Server Manager'ı, ardından Tools ve Windows Server Backup'ı açın. Actions bölmesinde Recover seçeneğine tıklayın.

2. Yedeklemenin konumunu seçin. Aşağıdaki örnekte yedekleme bir ağ paylaşımında depolandığından A backup stored on another location seçeneğini ve ardından Remote shared folder seçeneğini belirleyin.

3. Paylaşıma ait UNC yolunu girin, örneğin \\backup.example.com\share.

4. Geri yüklenecek yedekleme sürümünün tarihini ve saatini seçin.

5. Recovery type seçeneğini belirleyin. Sihirbaz Files and folders, Volumes, Applications ve System state seçeneklerini sunar. Aşağıdaki örnekte Files and folders geri yüklenmektedir.

6. Geri yüklenecek belirli öğeleri seçin.

7. Geri yükleme hedefini ve mevcut dosyaların nasıl işleneceğini belirleyin (üzerine yaz, atla veya kopyalar oluştur).

8. Özeti kontrol edin ve Recover düğmesine tıklayın.

Sihirbaz geri yüklemeyi gerçekleştirir ve ilerlemeyi gösterir. Diğer Recovery type seçenekleri (Volumes, Applications, System state) aynı sihirbaz yapısını kullanır, ancak her tür için özel adımlar içerir. Volumes recovery, dosya düzeyinde seçim yapmak yerine bir veri sürücüsü gibi tüm bir bölümü yerinde geri yükler. Applications recovery, Windows Server Backup'a bir VSS writer aracılığıyla kaydedilmiş yazılımları geri yükler ve geri yükleme sırasında bu writer'ın mevcut ve çalışır durumda olmasına bağlıdır. System state recovery, kullanıcı verilerini yeniden yazmadan veya disk düzenini yeniden oluşturmadan işletim sisteminin kritik bileşenlerini (etki alanı denetleyicilerindeki Active Directory veritabanı, kayıt defteri, önyükleme dosyaları, COM+ sınıf kayıt veritabanı, Windows Resource Protection tarafından korunan sistem dosyaları ve benzer öğeler) geri yükler.

Geri yükleme sonrasında

Tam sistem geri yüklemesi tamamlandıktan ve sunucu yeniden başlatıldıktan sonra, sistemi tamamen kurtarılmış olarak kabul etmeden önce birkaç kontrol gerçekleştirin.

İşletim sistemi dosyalarının bütünlüğünü doğrulayın:

sfc /scannow

Özellikle geri yükleme orijinal donanımdan farklı bir donanım üzerinde gerçekleştiriliyorsa (farklı RAID denetleyicisi, ağ bağdaştırıcısı veya yonga seti), değiştirilmiş veya eksik olabilecek sürücüler için Aygıt Yöneticisi'ni kontrol edin. Bu tür durumlarda (farklı donanıma geri yükleme) geri yükleme sonrasında üretici sürücülerinin manuel olarak yeniden yüklenmesi gerekebilir.

Bare-metal geri yüklemeleri yalnızca gerçek bir olay meydana geldiğinde değil, düzenli olarak test edilmelidir. Daha önce hiç geri yükleme yapılmamış bir yedekleme doğrulanmış bir yedekleme değildir.