TrueNAS replikasyonu başka bir sunucuya nasıl yapılandırılır: adım adım kılavuz
Replikasyon (çoğaltma), bir veri kümesinin (dataset) ZFS anlık görüntülerini (snapshot) bir TrueNAS sisteminden diğerine kopyalar. Kaynak sunucu arızalanırsa veya veriler yanlışlıkla silinirse, verileri çoğaltılan snapshot'lardan geri yükleyebilirsiniz. İlk replikasyon veri kümesinin tamamını aktarır. Sonraki replikasyonlar artımlıdır: yalnızca daha yeni snapshot'ların içerdiği değişiklikleri aktarır ve bu da genellikle aktarılan veri miktarını azaltır.
Bu kılavuz, push replikasyonunun nasıl kurulacağını gösterir: kaynak TrueNAS, snapshot'ları bir zamanlamaya göre SSH üzerinden hedef TrueNAS'a gönderir. Adımlar ve ekran görüntüleri TrueNAS 25.10 içindir. Diğer sürümlerde menü adları ve alan etiketleri farklı olabilir.
Gerekenler
Şunlara ihtiyacınız var:
- TrueNAS 25.10 kurulu iki sunucu;
- sunucular arasında ağ bağlantısı;
- hedef sunucuda SSH erişimi, ana dizini ve sudo yetkileri olan bir yönetici hesabı;
- hedef havuzda, çoğaltılan veri kümesi ve snapshot'ları için yeterli boş alan.
Bu kılavuzda:
- kaynak sunucu, verilerini korumak istediğiniz TrueNAS'tır;
- hedef sunucu, kopyaları saklayan TrueNAS'tır.
TrueNAS'ı özel sunucuya kurmak için bkz. IP-KVM ve Virtual Media ile özel sunucuya TrueNAS kurulumu.
Replikasyon yedeklemenin yerini tutmaz. Veriler silinir veya bozulursa sonraki snapshot ve replikasyon bu durumu da kopyalar. Önceki duruma yalnızca daha eski bir snapshot hâlâ saklanıyorsa dönebilirsiniz, bu nedenle snapshot saklama süresini bunu göz önünde bulundurarak ayarlayın.
Hedef sunucuyu kaynak sunucudan farklı bir veri merkezine yerleştirin. Böylece tek bir konumdaki bir arıza her iki kopyayı da etkilemez.
Hedef sunucuyu hazırlayın
Bu bölümdeki tüm adımlar hedef sunucunun web arayüzünde yapılır.
Kopyalar için bir veri kümesi oluşturun
Datasets bölümüne gidin, havuzu seçin ve Add Dataset'e tıklayın. Name alanına bir ad girin, örneğin backup. Generic ön ayarını koruyun ve Save'e tıklayın. Çoğaltılan veri kümesi bu veri kümesinin içinde oluşturulacaktır. Yeni, boş bir veri kümesi kullanın. Önemli veri veya snapshot içeren bir veri kümesi kullanmayın; çünkü replikasyon, saklama ayarlarına göre hedefteki snapshot'ları yönetebilir ve silebilir.

Yönetici hesabını yapılandırın
Credentials > Users bölümüne gidin, replikasyon için kullanacağınız yönetici hesabını seçin, örneğin truenas_admin, ve Edit'e tıklayın.
Allow Access alanında SSH Access'i seçin. Ardından Allow SSH Login with Password (not recommended) seçeneğini seçin. Parola ile oturum açma yalnızca TrueNAS SSH bağlantısını kurarken ve genel anahtarı yüklerken gereklidir. Bağlantı çalıştıktan sonra kapatabilirsiniz.
Additional Details bölümündeki Home Directory alanını kontrol edin. Gerçek bir dizini göstermelidir, örneğin /home/truenas_admin. Replikasyon bu hesap için gerçek bir ana dizin gerektirir, bu nedenle değeri /var/empty olarak bırakmayın. Gerekirse düzenleme simgesine tıklayın ve ana dizini ayarlayın.
Sudo Commands alanında düzenleme simgesine tıklayın ve Allow all sudo commands with no password seçeneğini seçin. TrueNAS, hedef sunucuda gerekli ZFS komutlarını çalıştırmak için parolasız sudo kullanır. Save'e tıklayın.

Hesap ayrıntılarında artık SSH Password Login Enabled ve Allowed Sudo Commands (No Password): ALL görünür.

Allow all sudo commands with no password, hesaba geniş yönetici ayrıcalıkları verir. Daha iyi güvenlik için replikasyonda normal yönetici hesabınız yerine ayrı bir yönetici hesabı kullanın ve kurulum tamamlandığında SSH için parola ile oturum açmayı kapatın.
SSH hizmetini etkinleştirin
System > Services bölümüne gidin, SSH'yi bulun ve düzenleme simgesine tıklayın. Allow Password Authentication seçeneğinin seçili olduğundan emin olun ve Save'e tıklayın.

Ardından SSH durumunun yanındaki başlat düğmesine tıklayın ve hizmetin yeniden başlatmadan sonra otomatik başlaması için Start Automatically anahtarını açın. Durum Running olarak değişir.

Replikasyon başarıyla çalıştıktan sonra, başka bağlantılar gerektirmiyorsa SSH için parola ile oturum açmayı hem hesap ayarlarında hem de SSH hizmetinde kapatabilirsiniz. Replikasyon SSH anahtarını kullanır.
Kaynak sunucuyu hazırlayın
Kalan adımlar kaynak sunucunun web arayüzünde yapılır.
Çoğaltılacak veri kümesini oluşturun
Kaynak sunucudaki yönetici hesabı için de bir ana dizin ayarlandığından emin olun: Credentials > Users bölümüne gidin, hesabı seçin ve Home Directory alanını kontrol edin.
Korumak istediğiniz veriler henüz ayrı bir veri kümesinde değilse bir tane oluşturun: Datasets bölümüne gidin, havuzu seçin, Add Dataset'e tıklayın, bir ad girin, örneğin data, ve Save'e tıklayın.
SSH bağlantısı oluşturun
Credentials > Backup Credentials bölümüne gidin ve SSH Connections widget'ında Add'e tıklayın. Formu doldurun:
- Connection Name: herhangi bir ad, örneğin backup-server;
- Setup Method: Semi-automatic (TrueNAS only);
- TrueNAS URL: hedef sunucunun adresi, örneğin https: //203.0.113.20;
- Admin Username ve Admin Password: hedef sunucudaki yönetici hesabının kimlik bilgileri;
- Username: aynı hesap;
- Enable passwordless sudo for zfs commands: seçili;
- Private Key: Generate New.

Save'e tıklayın. Hedef sunucu varsayılan kendinden imzalı sertifikayı kullanıyorsa TrueNAS bir sertifika hatası gösterir ve bunun yok sayılıp sayılmayacağını sorar. Confirm'i seçin ve Continue'ya tıklayın.

TrueNAS hedef sunucuya bağlanır, bir anahtar çifti oluşturur ve genel anahtarı orada otomatik olarak yükler. Yeni bağlantı SSH Connections widget'ında, anahtarı ise SSH Keypairs bölümünde görünür.

Replikasyon görevini oluşturun
Data Protection bölümüne gidin ve Replication Tasks widget'ında Add'e tıklayın. Replication Task Wizard açılır.
What and Where
Source Location alanında On this System, Destination Location alanında ise On a Different System seçeneğini seçin.
SSH Connection alanında oluşturduğunuz bağlantıyı seçin. Bağlantı root olmayan bir hesap kullandığı için TrueNAS, ZFS komutları için sudo kullanılıp kullanılmayacağını sorar. Use Sudo For ZFS Commands'a tıklayın.

Source alanında /mnt ve havuzu genişletin ve çoğaltmak istediğiniz veri kümesini seçin. Alt veri kümelerini de çoğaltmak istiyorsanız Recursive'i seçin. Veri kümesinin henüz snapshot'ı yoksa sihirbaz, snapshot'ların otomatik olarak oluşturulacağını gösterir. TrueNAS veri kümesi için düzenli snapshot görevi oluşturur ve bunu daha sonra Periodic Snapshot Tasks widget'ında görebilirsiniz.
Destination alanında hedef sunucunun ağacını genişletin ve backup veri kümesini seçin. Ardından eğik çizgiden sonra çoğaltılan veri kümesi için bir ad ekleyin, örneğin tank/backup/data. TrueNAS bu veri kümesini ilk çalıştırmada oluşturur.
SSH Transfer Security ayarını Encryption olarak bırakın ve Use Sudo For ZFS Commands seçeneğinin seçili olduğundan emin olun.
Task Name alanı otomatik olarak doldurulur. Listede daha kolay tanınacak bir adla değiştirebilirsiniz. Next'e tıklayın.

When
Replication Schedule alanında Run On a Schedule seçeneğini koruyun. Schedule alanında replikasyonun ne sıklıkla yapılacağını seçin. Varsayılan Daily At 00:00 (12:00 AM) değeridir. Sık değişen önemli veriler için daha sık bir zamanlama seçin.
Destination Snapshot Lifetime alanında snapshot'ların hedef sunucuda ne kadar süre saklanacağını seçin:
- Same as Source: kaynaktaki düzenli snapshot görevinde ayarlanan saklama süresini kullanır;
- Never Delete: snapshot'lar siz elle silene kadar saklanır;
- Custom: snapshot'lar belirlediğiniz süre boyunca saklanır, örneğin 2 hafta.
Snapshot'ları hedefte kaynaktan daha uzun süre saklamak ek geri yükleme noktaları sağlayabilir, ancak daha fazla alan kullanır.

Save'e tıklayın. Görev, Replication Tasks widget'ında PENDING durumuyla görünür.

Replikasyonu çalıştırın ve kontrol edin
İlk replikasyonu zamanlamayı beklemeden başlatmak için görevin yanındaki üç nokta menüsüne tıklayın ve Run job'ı seçin. Onaylamak için Continue'ya tıklayın.

İlk çalıştırma veri kümesinin tamamını aktarır ve veri miktarına ve sunucular arasındaki bağlantının hızına bağlı olarak uzun sürebilir. Sonraki çalıştırmalar yalnızca değişiklikleri aktarır.
Görev bittiğinde durumu SUCCESS olarak değişir ve Last Snapshot sütunu gönderilen snapshot'ın adını gösterir. Durum FAILED ise, hatayı görmek için görev günlüğünü açmak üzere üzerine tıklayın.

Sonucu kontrol etmek için hedef sunucunun web arayüzünü açın ve Datasets bölümüne gidin. Çoğaltılan veri kümesini seçin, örneğin tank/backup/data, ve Data Protection widget'ında View Snapshots'a tıklayın. Liste, kaynak sunucudan alınan snapshot'ları gösterir.

Sihirbaz görevi Destination Dataset Read-only Policy ayarı Set olarak oluşturur; bu nedenle TrueNAS başarılı bir replikasyondan sonra hedef veri kümesini salt okunur yapar. Bu, kopyayı sonraki replikasyon çalıştırmalarını bozacak değişikliklerden korur.
Verileri kopyadan geri yükleyin
Tek tek dosyaları geri yüklemek için ihtiyacınız olan snapshot'ı hedef sunucuda yeni bir veri kümesi olarak klonlayın: Datasets bölümüne gidin, çoğaltılan veri kümesini seçin, View Snapshots'a tıklayın, snapshot'ı genişletin ve Clone To New Dataset'e tıklayın. Ardından ihtiyacınız olan dosyaları klondan kopyalayın.
Çoğaltılan veri kümesini geri kopyalamak için kaynak sunucuda Data Protection bölümüne gidin, replikasyon görevinin yanındaki üç nokta menüsüne tıklayın ve Restore'u seçin. Geri yükleme görevi için bir ad girin ve geri yüklenen verilerin kaynak sunucuda nereye konulacağını seçin. TrueNAS, verileri hedeften kaynağa geri aktaran yeni bir replikasyon görevi oluşturur. Görev PENDING durumundadır. Geri yüklemeyi başlatmak için görevi çalıştırın.

Gerçekten gerekmedikçe hedef sunucudaki çoğaltılan veri kümesini daha eski bir snapshot'a geri almayın (rollback). Geri alma, daha yeni snapshot'ları silebilir ve sonraki replikasyon çalıştırmalarının bağlı olduğu snapshot geçmişini bozabilir.